Η έννοια της παλινόρθωσης, της παλινωδίας, του πισωγυρίσματος δεν είναι λεκτική εφεύρεση των μαρξιστών-λενινιστών. Η στήλη θυμάται ότι τις αστικές επαναστάσεις του 18ου αιώνα, με πιο εμβληματική τη Γαλλική, ακολούθησαν οι παλινορθώσεις των βασιλιάδων. Μετά την πτώση του Ναπολέοντα, που σφετερίστηκε τις ιδέες της Γαλλικής Επανάστασης για να τις φέρει στα αυτοκρατορικά του μέτρα, ακολούθησαν οι βασιλικές γενιές. Το ίδιο έγινε και στη Ρωσία – Κίνα τον 20ό αιώνα. Ενώ το μισό του πλανήτη είχε κοκκινίσει και ενώ οι αστοί είχαν ιδρώσει από το φόβο μιας παγκόσμιας προλεταριακής επανάστασης, ήρθε η παλινόρθωση. Η επανάκαμψη του καπιταλισμού. Η θριαμβευτική επιστροφή της αγοράς και όλων των κακών που σέρνει ξωπίσω της. Το ξαναζωντάνεμα όλων των τεράτων που νομίζαμε ότι είχαν μπει στο ιστορικό χρονοντούλαπο.

Πού γεννήθηκαν οι παλιές ιδέες και πώς δημιουργήθηκαν νέοι εκμεταλλευτές; Εμείς, οι επαναστάτες κομμουνιστές που αναφερόμαστε στο έργο του Μάο Τσε Τουνγκ έχουμε το προνόμιο να εισφέρουμε στον κόσμο της Αριστεράς, στους εργάτες, το λαό και τη νεολαία τις όψεις της παλινόρθωσης. Μόνο οι πραγματικοί κομμουνιστές αναφέρονται σ’ αυτήν και όποιος την προσπερνά «δεν ξέρει πού πατά και πού πηγαίνει»! Λέμε, λοιπόν, ότι ο σοσιαλισμός δεν προσφέρει εισιτήριο διαρκείας για τους εργάτες και τους φτωχούς. Η ταξική πάλη συνεχίζεται στα σπλάχνα της σοσιαλιστικής κοινωνίας και υπάρχει πάντα ο κίνδυνος της δεξιάς απόκλισης. Μέσα στην οικονομία υπάρχει πάντα ο νόμος της αξίας και από τη μικρή εμπορευματική παραγωγή γεννιούνται νέοι αστοί. Πολλοί από αυτούς τρύπωσαν στο κομμουνιστικό κόμμα, που είναι θεμελιακός θεσμός, και προσπαθούν να το στρέψουν προς τα δεξιά. Τρίτον -και όχι αμελητέο- οι παλιοί θεσμοί του εποικοδομήματος (ήθη-έθιμα-συνήθειες-συμπεριφορές-ιδέες-θρησκεία κλπ) επηρεάζουν όλη την κοινωνία τραβώντας την προς τα πίσω. Αυτοί οι τρεις παράγοντες (οικονομία – κόμμα – εποικοδόμημα) είναι οι γεννήτορες της παλινόρθωσης. Αυτά είδαν οι Κινέζοι κομμουνιστές και ο Μάο και εξαπέλυσαν το 1966 τη Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση για να αποτρέψουν την παλινόρθωση. Δεν το κατόρθωσαν, αλλά τα διδάγματά της παραμένουν αθάνατα για τους κομμουνιστές.

Παράλληλα οι μεγάλες αντιπαραθέσεις και συζητήσεις του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα άρχισαν να ατονούν με την κυριαρχία του καπιταλισμού/ιμπεριαλισμού. Οι «κόντρες» για την οικονομία, την ιστορία, την πολιτική, τις θετικές επιστήμες, την παιδαγωγική, την ψυχολογία κ.ά, σκεπάστηκαν κάτω από τα βήματα του προελαύνοντος φιλελευθερισμού. Η ένταξη της Ρωσίας – Κίνας στο καπιταλιστικό στρατόπεδο -παρά τις αντιθέσεις τους με τους δυτικούς- αφαίρεσε από διανοούμενους τα αριστερά πρόσημα. Τα κινήματα σ’ όλο τον κόσμο έχασαν την οξύτητα, την οξυδέρκεια, την «κοφτεράδα» τους και σέρνονται σε στρογγυλεμένες ιδέες και «στρογγυλά» τραπέζια. Είναι απόλυτα εξηγήσιμο. Η απουσία των πολιτικών αντιπαραθέσεων φτωχαίνει όλες τις πλευρές της κοινωνικής ζωής και σπέρνει την ηττοπάθεια και την ομοιομορφία. Οι εποχές γεννούν και τους «μεγάλους ανθρώπους» και ο σημερινός ζόφος θα σπείρει μικρομεσαίους και αντίστοιχες ιδέες.

Αλλά τα πάντα ρει. Η σημερινή κυριαρχία του εκμεταλλευτικού μπλοκ θα δώσει τη θέση της στην αυγή της νέας εποχής. Εκεί που η παλινόρθωση θα διδάσκεται στα σχολεία σαν σκόπελος αποφυγής.

Θανάσης Τσιριγώτης

Πηγή: Λαϊκός Δρόμος