Σάββατο 7/6/2025

Σε έναν κόσμο όπου οι μεγάλες γεωπολιτικές ανατροπές και αναδιατάξεις βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη, όπου τα σύννεφα του πολέμου, της απειλής πολέμου, των συγκρούσεων και κάθε είδους κρίσης και αναταραχής απλώνονται ανησυχητικά, η ευρύτερη περιοχή μας μεταβάλλεται ραγδαία. Ένας συνδυασμός εκρηκτικών συνθηκών και παραγόντων εκδηλώνεται. Τα γεγονότα είναι πυκνά. Ενεργά πολεμικά μέτωπα με την εμπλοκή των μεγάλων ιμπεριαλιστικών και περιφερειακών δυνάμεων παίρνουν εξαιρετικά επικίνδυνες διαστάσεις. Ένα νέο γεωπολιτικό τοπίο διαμορφώνεται. Και σε αυτές τις συνθήκες, η Τουρκία προβάλλει σαν μια ισχυρή περιφερειακή δύναμη, με αυτόνομο, αναβαθμισμένο και ρυθμιστικό ρόλο όχι μόνο σε περιφερειακό αλλά και διεθνές πλέον επίπεδο. Διαπραγματεύεται σε ισότιμη -σχεδόν- βάση με τις ισχυρές ιμπεριαλιστικές δυνάμεις (ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία), έχοντας κατακτήσει το ρόλο του «αναγκαίου» ή «σημαντικού» ή «στρατηγικού» εταίρου.

Τελευταία σοβαρή εξέλιξη, σε αυτή την κατεύθυνση, είναι η πρόσφατη απόφαση της ΕΕ που ανοίγει τον δρόμο για τουρκική συμμετοχή στο χρηματοδοτικό πρόγραμμα SAFE των 150 δισ., στο πλαίσιο του μεγαλεπήβολου πολεμοκάπηλου σχεδίου ReArm Europe των 800 δισ.

Σε μια Ευρώπη όπου η αμερικανική «προστατευτική» ομπρέλα αποσύρεται ενώ η ίδια βρίσκεται σε πολεμικό παροξυσμό, με την οικονομία της να στρατιωτικοποιείται και τους ηγέτες της να διαγκωνίζονται σε πολεμοχαρείς αντιρωσικές δηλώσεις και να καταστρώνουν σχέδια έκτακτης ανάγκης, η συμμετοχή της αναπτυσσόμενης και ανθούσας τουρκικής στρατιωτικής βιομηχανίας στους πολεμικούς σχεδιασμούς των ευρωπαίων ιμπεριαλιστών είναι κρίσιμης σημασίας και κρίνεται απαραίτητη. Οι ουκρανικές επιθέσεις εναντίον της Ρωσίας (ο «Ιστός της Αράχνης» και το πλήγμα στη γέφυρα της Κριμαίας) έχουν την υπογραφή του ευρωπαϊκού, κατ’ αρχήν, «κόμματος του πολέμου».

Η Τουρκία ενισχύει τη θέση της στην παγκόσμια πολεμική βιομηχανία (κατέχει την 11η θέση μεταξύ των μεγαλύτερων εξαγωγέων όπλων παγκοσμίως την περίοδο 2020–2024) διαθέτοντας ισχυρές εγχώριες εταιρείες, τεχνολογική καινοτομία και στρατηγική σημασία. Η πρόσφατη αναβάθμιση της σύμπραξης Τουρκίας-Ιταλίας στον τομέα της στρατιωτικής βιομηχανίας είναι ενδεικτική αυτών των τάσεων.

Η τουρκική ολιγαρχία προβάλλει τη γεωπολιτική της ισχύ και το εκτόπισμα. Επιχειρεί επέκταση της κρατικής κυριαρχίας της και δραστική διεύρυνση των περιοχών ελέγχου και επιρροής της, από την Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή, την Ερυθρά και Αραβική Θάλασσα και τον Περσικό Κόλπο, μέχρι τη Βόρεια Αφρική και τη Δυτική Μεσόγειο, τα Βαλκάνια, τη Μαύρη Θάλασσα, τον Καύκασο και την Κεντρική Ασία, αναπτύσσοντας μια επιθετική πολιτική επιρροής, απειλών, εντάσεων και στρατιωτικών επεμβάσεων. Ο ισχυρός τουρκικός στρατός (2ος μεγαλύτερος στο ΝΑΤΟ, μετά τον αμερικανικό) έχει μεγάλη πολεμική «εμπειρία» στο εσωτερικό (ΡΚΚ) και στο εξωτερικό (Κύπρος, Συρία, Ιράκ, Λιβύη), ενώ ένα εκτεταμένο δίκτυο στρατιωτικών βάσεων απλώνεται στη Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική και στρατιωτικές αποστολές, κλιμάκια και εκπαιδευτές έχουν μόνιμη παρουσία στα Βαλκάνια και το Αζερμπαϊτζάν.

Η μοίρα των υποταγμένων

Δίπλα σε αυτή την πραγματικότητα, εξελίσσεται η συνεχής υποβάθμιση της Ελλάδας στην περιοχή και, πολύ περισσότερο, διεθνώς. Τα κυβερνητικά παραμύθια που προβάλλουν την εικόνα ενός ενεργού διεθνούς ρόλου και ενός έντονου διπλωματικού αποτυπώματος της χώρας και οι θριαμβολογίες περί «γεωστρατηγικής αναβάθμισής» της είναι ένας ευτελής επικοινωνιακός χειρισμός που επιχειρεί να συγκαλύψει την πραγματική, θλιβερή κατάσταση και να σπείρει αυταπάτες και εφησυχασμό στον ελληνικό λαό.

Στο Αιγαίο, η Τουρκία προωθεί σταθερά την περιβόητη στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας». Διευρύνει τις επεκτατικές βλέψεις της σε βάρος, πλέον, όχι μόνο ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων αλλά και της ίδιας της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας, δημιουργώντας άκρως επικίνδυνες συνθήκες για την ειρήνη και τη ζωή των δυο λαών. Οι απειλές, τα επιθετικά επεισόδια και παρεμβάσεις διαδέχονται το ένα το άλλο.

Η κυβέρνηση Κυρ. Μητσοτάκη ακολουθεί σταθερά την πολιτική των συνεχών υποχωρήσεων και των διαδοχικών προσαρμογών απέναντι στον επιθετικό γείτονα. Ενισχύει τον τουρκικό επεκτατισμό με νομιμοποίηση νέων τετελεσμένων και γράφει νέες σκοτεινές σελίδες στην ελληνική ιστορία. Ακόμη και κάποιες θαμπές «κόκκινες γραμμές» του παρελθόντος τις σβήνει βαθμιαία, τις ξεφορτώνεται τη μια μετά την άλλη.

Γιατί έναν και μόνο δρόμο γνωρίζει και ακολουθεί πειθήνια, προβλέψιμη και δεδομένη, όπως ομολογεί. Αυτόν της όλο και πιο μεγάλης υποταγής στους αμερικανονατοϊκούς ιμπεριαλιστές, προστρέχοντας σε αυτούς και εναποθέτοντας σε αυτούς τη «λύση» των όποιων προβλημάτων. Και, επακόλουθα, βαδίζει στο δρόμο της όλο και πιο μεγάλης υποχωρητικότητας και του ενδοτισμού στις επεκτατικές βλέψεις της Τουρκίας, κάτω από το διάτρητο αφήγημα της πολιτικής του «ρεαλισμού» και της «συνετής στάσης». Για να εισπράττει, απλώς, φιλοφρονήσεις χωρίς αντίκρισμα από τους «προστάτες» της που δεν διακινδυνεύουν τις σχέσεις τους με την κρίσιμης γεωπολιτικής σημασίας Τουρκία. Η μοίρα των υποταγμένων…

Στις τρέχουσες εξελίξεις, μετά το νέο φιάσκο σχετικά με τις εργασίες πόντισης του καλωδίου για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, μετά την παραπλανητική προπαγάνδα για τον κούφιο Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, άνοιξε ο δρόμος για τη συμμετοχή της Τουρκίας στο SAFE όπου οι όποιες ενστάσεις και τάχα μεθοδεύσεις της ελληνικής κυβέρνησης απέναντι στους «εταίρους» της ΕΕ μόνο ως προσχηματικές κινήσεις συγκάλυψης της πραγματικής αφωνίας της μπορούν να θεωρηθούν.

Επόμενο γεγονός-ήττα είναι η εξελισσόμενη μεταστροφή του Λίβυου στρατάρχη Χαφτάρ (σύμμαχου μέχρι πρότινος της Ελλάδας) προς την Άγκυρα και η επικείμενη επικύρωση, όπως όλα δείχνουν, του τουρκολιβυκού Μνημονίου από τη διακυβέρνησή του στην ανατολική Λιβύη. Όσο για τον άλλο «στρατηγικό εταίρο», την Αίγυπτο, τα όσα εξελίσσονται γύρω από τη Μονή Σινά δεν είναι, επίσης, άμοιρα του ενισχυόμενου ρόλου της Τουρκίας στην περιοχή.

Το κυβερνητικό success story…, και στην εξωτερική πολιτική, συνεχίζεται. Αυτή είναι η «απομονωμένη», έτοιμη να καταρρεύσει, Τουρκία. Αν και η προπαγάνδα αυτή έχει υποχωρήσει, για ευνόητους λόγους. Η κυβέρνηση ΝΔ τρώει τη μια καρπαζιά μετά την άλλη, ενώ η «στρατηγική σχέση» της με τις ΗΠΑ κινείται σε ομιχλώδες τοπίο, μετά την εκλογή Τραμπ, και η τρέχουσα «σωστή πλευρά της ιστορίας» αναζητείται εναγωνίως.

Σχήματα και ιδεολογήματα

Και ενώ έτσι κινούνται τα πράγματα, με όλο και πιο κραυγαλέο τρόπο, δυνάμεις που αναφέρονται στην Αριστερά εξακολουθούν να είναι προσκολλημένες σε αναλύσεις εκτός πραγματικότητας, άλλες την διαστρεβλώνουν και καταφεύγουν σε ιδεολογήματα, και άλλες πλασάρουν τη νέας κοπής στροφή τους σε ένα ιδιόμορφο κράμα τροτσκισμού και ρεφορμισμού. Το σχήμα των δύο εξαρτημένων ανταγωνιστικών αστικών τάξεων, της ελληνικής και της τουρκικής, που τις εξομοιώνει λίγο-πολύ ως προς τις δυνατότητες και την ασκούμενη πολιτική· πολύ περισσότερο το σχήμα που παρουσιάζει ως αμυνόμενη την τουρκική ολιγαρχία απέναντι στον ελληνικό μαξιμαλισμό, εξαφανίζοντας ή υποβαθμίζοντας τον τουρκικό επεκτατισμό· όπως και η θέση που χαρακτηρίζει τον ενδεχόμενο πόλεμο ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία σαν ιμπεριαλιστικό αλλά ταυτόχρονα υποκύπτει στον εθνικισμό δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τις εξελίξεις, ούτε να εξυπηρετήσουν τα λαϊκά συμφέροντα.

Είτε έχουν «παγώσει» στην εικόνα μιας προηγούμενης περιόδου και αδυνατούν να αντιληφθούν τις πολυσύνθετες γεωπολιτικές διεργασίες, αλλαγές και ανατροπές, τις νέες δυναμικές και τη ρευστότητα που χαρακτηρίζει την τρέχουσα ιστορική φάση, είτε αναπαράγουν -εθελοτυφλώντας- προκατασκευασμένα σχήματα, είτε υποκλίνονται στη χρεοκοπημένη, ιστορικά, γραμμή του τροτσκιστικού ρεύματος οδηγούνται σε αναπαραγωγή του κυρίαρχου αστικού αφηγήματος, εξυπηρετούν τον ενδοτισμό της ελληνικής ολιγαρχίας, αδυνατούν να χαράξουν γραμμή που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του κινήματος.

Έννοιες και αξίες όπως εθνική ανεξαρτησία, εθνική κυριαρχία, πατρίδα δεν τιμήθηκαν ποτέ από την ελληνική ολιγαρχία και τους πολιτικούς της. Πάντα ήταν στον αντίποδά τους. Μόνο από το λαό και την Αριστερά τιμήθηκαν, ως αναγκαία προϋπόθεση για την κοινωνική χειραφέτηση και απελευθέρωση.

Οι λαοί της Ελλάδας και της Τουρκίας δεν έχουν τίποτε να χωρίσουν. Η ελληνοτουρκική φιλία, όμως, δεν οικοδομείται με την υποχωρητικότητα απέναντι στον τουρκικό επεκτατισμό και, πολύ περισσότερο, με την πειθήνια υπακοή στα ιμπεριαλιστικά προστάγματα. Μόνο η συνεπής αντιιμπεριαλιστική πάλη και η αποφασιστική προάσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας μπορούν να αποτρέψουν επικίνδυνες εξελίξεις για να μην είναι το Αιγαίο θάλασσα έντασης και πολεμικών επεισοδίων αλλά θάλασσα πραγματικής ειρήνης και φιλίας των λαών της.

πηγή: Λαϊκός Δρόμος