Χιλιάδες στρατιώτες έχουν εγκαταλείψει το στρατό παρά την απειλή φυλάκισης ή κοινωνικής απομόνωσης.

Οι εισαγγελείς δήλωσαν τον Οκτώβριο ότι περίπου 235.000 στρατιώτες απουσιάζουν χωρίς άδεια και σχεδόν 54.000 έχουν λιποτακτήσει από τότε που η Ρωσία ξεκίνησε την πλήρη εισβολή της το 2022.

Αυτοί οι αριθμοί άρχισαν να αυξάνονται ραγδαία πέρυσι. Περίπου 176.000 περιπτώσεις απουσίας χωρίς άδεια και 25.000 λιποταξίες καταγράφηκαν μεταξύ Σεπτεμβρίου 2024 και Σεπτεμβρίου 2025.

«Ακόμα και στη Ρωσία, δεν υπάρχουν τόσοι πολλοί στρατιώτες που εγκαταλείπουν», δήλωσε ο Βαλεντίν Μάνκο, ανώτατος διοικητής των στρατευμάτων εφόδου, στην Ουκρανική Πράβντα το Σάββατο.

Η κρίση λιποταξίας επιδεινώνει την καταστροφική έλλειψη στρατιωτών εν μέσω της σταδιακής, τρομακτικής απώλειας ουκρανικού εδάφους από τη Ρωσία. Το Νοέμβριο, οι ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν περίπου 500 τετραγωνικά χιλιόμετρα, κυρίως στην ανατολική Ουκρανία, ενώ οι ειρηνευτικές συνομιλίες με τη μεσολάβηση της Ουάσιγκτον σταμάτησαν ξανά.

Ένας στρατιωτικός μπορεί να κατηγορηθεί για λιποταξία 24 ώρες μετά την αποχώρησή του από τη στρατιωτική του μονάδα και μπορεί να αντιμετωπίσει ποινή φυλάκισης από 5 έως 12 χρόνια, σύμφωνα με τους κανονισμούς εν καιρώ πολέμου, ενώ η αποχώρηση από τη στρατιωτική μονάδα τιμωρείται με έως και 10 χρόνια φυλάκισης. Πολλοί προτιμούν τη φυλακή.

«Ο αριθμός των λιποτάκτων μας, στρατιωτικών που αποχωρούν από τη στρατιωτική μονάδα, είναι πολύ υψηλός», δήλωσε στο Al Jazeera ο Αντιστράτηγος Ιχόρ Ρομανένκο, πρώην αναπληρωτής αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας. «Νομίζουν ότι από νομικής άποψης, είναι πιο εύκολο να πας στη φυλακή παρά στην πρώτη γραμμή».

Ο Ρομανένκο υποστηρίζει εδώ και καιρό την εισαγωγή αυστηρότερων νόμων εν καιρώ πολέμου και αυστηρότερων τιμωριών για τους λιποτάκτες και τους διεφθαρμένους αξιωματούχους, οι οποίοι πιστεύει ότι θα πρέπει να στέλνονται στην πρώτη γραμμή αντί για τη φυλακή.

Αλλά από το Νοέμβριο του 2024, η κυβέρνηση Ζελένσκι έχει κηρύξει αμνηστία για τους λιποτάκτες που λιποτακτούν για πρώτη φορά, οι οποίοι μπορούν να επιστρέψουν στη μονάδα τους χωρίς καμία τιμωρία. Περίπου 30.000 το έχουν κάνει, βασιζόμενοι στην επιείκεια των στρατιωτικών αρχών και των διοικητών τους.

«Υπάρχει μεγαλύτερη κατανόηση απέναντί ​​τους», δήλωσε στο Al Jazeera ένας ψυχολόγος σε μια στρατιωτική μονάδα στη νότια Ουκρανία υπό τον όρο της ανωνυμίας, επειδή δεν έχει εξουσιοδότηση να μιλήσει στα μέσα ενημέρωσης. Η λιποταξία δεν πηγάζει πάντα από το φόβο του θανάτου και συχνά προκαλείται από απρόσεκτους διοικητές που αγνοούν τα προβλήματα των στρατιωτών τους, είπε ο ψυχολόγος.

O εφιάλτης ενός λιποτάκτη είναι οι «περίπολοι στρατολόγησης» που αποτελούνται από στρατιωτικούς και αστυνομικούς που ψάχνουν δημόσιους χώρους ζητώντας από άνδρες σε ηλικία μάχης να επιδείξουν ταυτότητες και «διαπιστευτήρια στρατιώτη», έγγραφα με κωδικό QR σχετικά με την κατάσταση στρατολόγησής τους.

Οι λιποτάκτες μπορούν επίσης να συλληφθούν ενώ οδηγούν αυτοκίνητα που έχουν καταχωρηθεί στο όνομά τους ή ακόμη και να εντοπισθούν μέσω προστίμων τροχαίας που πληρώνονται από τις κάρτες τους.

Αλλά πολλοί λιποτάκτες γνωρίζουν πώς να ξεπερνούν αυτά τα εμπόδια ή ακόμη έχουν αρκετά μετρητά για να δωροδοκήσουν, έως και αρκετές εκατοντάδες δολάρια.

e-prologos.gr