Η ξηρασίακαι η ερημοποίηση περιοχών του πλανήτη αποτελούν φλέγοντα ζητήματα της ανθρωπότητας, επηρεάζοντας άμεσα τις ανθρώπινες κοινωνίες. Από την πρόσβαση σε ασφαλείς και επαρκείς πηγές υδροδότησης, μέχρι υποστήριξη καλλιεργειών, το ζήτημα αυτό αφορά ολόκληρη την ανθρωπότητα, με την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ερημοποίησης και της Ξηρασίας να απευθύνει κάθε χρόνο κάλεσμα για ευαισθητοποίηση και δράση.

Ιστορικό της Παγκόσμιας Ημέρας κατά της Ερημοποίησης και της Ξηρασίας

Τα ζητήματα της ξηρασίας και της ερημοποίησης δεν απασχολούν την ανθρωπότητα τα τελευταία χρόνια, αλλά εγείρουν ανησυχίες εδώ και αρκετές δεκαετίες. Ήδη, από το 1994, ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών προέβη στην ανακήρυξη της 17ης Ιουνίου ως Παγκόσμια Ημέρα για την Καταπολέμηση της Ερημοποίησης και της Ξηρασίας (ψήφισμα A/RES/49/115 που εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 1994), με σκοπό την κοινή δράση της διεθνούς κοινότητας για την αντιμετώπιση αυτών των θεμάτων, ιδίως στην Αφρική.

Λίγα λόγια για τις ξηρές περιοχές

Οι ξηρές περιοχές καλύπτουν πάνω από το 1/3 της συνολικής χερσαίας επιφάνειας της Γης, με τα οικοσυστήματα σε αυτές τις περιοχές να είναι εξαιρετικά ευάλωτα στην κακή χρήση γης και την υπερεκμετάλλευση. Με τον όρο ερημοποίηση κάνουμε λόγο για υποβάθμιση της γης σε άνυδρες, ημιάνυδρες και ξηρές ή ελαφρώς υγρές περιοχές. Η συγκεκριμένη κατάσταση προκύπτει ως αποτέλεσμα ανθρωπίνων δραστηριοτήτων και κλιματικών διακυμάνσεων. Συνήθως, η ερημοποίηση επηρεάζει αναπτυσσόμενες χώρες.

Περιεχόμενο και Συμβολισμοί της Ημέρας

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ερημοποίησης και της Ξηρασίας τιμάται κάθε χρόνο, αφενός για την ευαισθητοποίηση του κοινού γι΄ αυτά τα σοβαρά ζητήματα της ανθρωπότητας, και αφετέρου, για δράση όλων των εμπλεκόμενων μερών, ώστε να επέλθει η λεγόμενη «ουδετερότητα» στην υποβάθμιση της γης.

Με Ποιους Τρόπους Τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ερημοποίησης και της Ξηρασίας

Κάθε χρόνο, η Παγκόσμια Ημέρα τιμάται με μια ξεχωριστή θεματική, που θέτει ένα ζήτημα στο προσκήνιο. Για το 2026, η Κένυα αποτελεί την οικοδέσποινα χώρα για τις εκδηλώσεις της Παγκόσμιας Ημέρας κατά της Ερημοποίησης και Ξηρασίας, σε συνεργασία με την UNCCD (Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για την Καταπολέμηση της Ερημοποίησης) και φέρει τον τίτλο «Βοσκότοποι: Αναγνωρίστε. Σεβαστείτε. Αποκαταστήστε».

Οι βοσκότοποι και τα λιβάδια συγκαταλέγονται στα πιο εκτενή αλλά και παραγκωνισμένα οικοσυστήματα παγκοσμίως. Καλύπτουν περισσότερο από το ήμισυ της χερσαίας επιφάνειας της Γης και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ρόλο στην επισιτιστική ασφάλεια, τους κύκλους του νερού, τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή. Ενδεικτικά, αυτές οι περιοχές υποστηρίζουν τη βιωσιμότητα τουλάχιστον δύο εκατομμυρίων ανθρώπων σε παγκόσμια κλίμακα.

Για τους παραπάνω λόγους, η φετινή θεματική φέρνει στο προσκήνιο αυτό το σοβαρό ζήτημα, ζητώντας μεγαλύτερη αναγνώριση της οικονομικής, οικολογικής και πολιτιστικής αξίας των λιβαδιών και των βοσκοτόπων, σεβασμό για τους παραδοσιακούς διαχειριστές τους και ισχυρότερες επενδύσεις στην αποκατάσταση υποβαθμισμένων περιοχών.

Στατιστικά Στοιχεία για τους Βοσκοτόπους και τα Λιβάδια

Οι βοσκότοποι και τα λιβάδια αποτελούν ζωτικά οικοσυστήματα της ανθρωπότητας, πλήττονται όμως από την ανθρώπινη δραστηριότητα. Ορισμένα σημαντικά στοιχεία για αυτά τα οικοσυστήματα περιλαμβάνουν:

• Κάθε δευτερόλεπτο, ένα ισοδύναμο τεσσάρων γηπέδων ποδοσφαίρου υγιούς γης υποβαθμίζεται, συνολικά 100 εκατομμύρια εκτάρια (ha) κάθε χρόνο.

• Έως και το 40% της παγκόσμιας γης υποβαθμίζεται, επηρεάζοντας περισσότερους από 3 δισεκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και με τρομερές συνέπειες για το κλίμα, τη βιοποικιλότητα και τα μέσα διαβίωσής μας.

• Ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι κάτω των 25 ετών ζουν σε περιοχές που εξαρτώνται άμεσα από τη γη και τους φυσικούς πόρους για θέσεις εργασίας και ευημερία.

• Εάν συνεχιστούν οι τρέχουσες τάσεις, η αποκατάσταση 1,5 δισεκατομμυρίου εκταρίων γης έως το 2030 θα είναι απαραίτητη για την επίτευξη ενός κόσμου ουδέτερου ως προς την υποβάθμιση της γης.

• Κάθε χρόνο, οι συνδυασμένες επιπτώσεις της υποβάθμισης της γης, της ερημοποίησης και της ξηρασίας κοστίζουν στην παγκόσμια οικονομία 878 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ ετησίως.

Τρόποι Συμμετοχής

Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα απευθύνει κάλεσμα σε κάθε ενδιαφερόμενο μέρος – από τους πολίτες μέχρι κάθε χώρα – να συνδράμουν στην στήριξη των μηνυμάτων της ημέρας με τους εξής τρόπους:

• Αναγνώριση της οικονομικής συμβολής αυτών των οικοσυστημάτων στην εθνική και περιφερειακή οικονομία, αλλά και στον ρόλο τους στη διατήρηση της βιοποικιλότητας.

• Σεβασμός και υποστήριξη στους επαγγελματίες και τους κατοίκους αυτών των περιοχών, των οποίων η κινητικότητα, τα συνήθη συστήματα διακυβέρνησης και η οικολογική γνώση είναι απαραίτητα για τη διατήρηση της υγείας και της παραγωγικότητας αυτών των τοπίων.

• Συμβολή στην αποκατάσταση των περιοχών αυτών επενδύοντας στη βιώσιμη διαχείριση εδάφους και νερού.

• Εφόσον σας ενδιαφέρει, μπορείτε να διοργανώσετε σχετικές εκδηλώσεις προς τιμήν της Παγκόσμιας Ημέρας, η οποία μάλιστα μπορεί να δημοσιευτεί στον επίσημο ιστότοπο του UNCCD.

Πηγές: unesco.org, un.org, unccd.int - Αναδημοσίευση από koutipandoras.gr