Σαν σήμερα 18 Νοέμβρη 1943 η αναγκαστική προσγείωση αμερικανικού βομβαρδιστικού στη Λευκίμμη

Μια από τις άγνωστες και συνάμα ηρωικές σελίδες της Αντίστασης της Κέρκυρας την περίοδο του Β΄παγκοσμίου πολέμου και της γερμανικής κατοχής (24 Σεπτέμβρη 1943 - 10 Οκτώβρη 1944) είναι η διάσωση 10 Αμερικανών αεροπόρων μετά την αναγκαστική προσγείωση του αμερικανικού βομβαρδιστικού Β-17 στη θέση Μελαχρινού στη Λευκίμμη στις 18 Νοέμβρη. Το πλήρωμα σώζεται από τους Λευκιμμιώτες και μέσω της οργάνωσης του ΕΑΜ και μετά από πολλές περιπέτειες προωθείται στην Ήπειρο. Πρόκειται για ένα κατόρθωμα που αποτυπώνει τη γενναιότητα και την αυτοθυσία κατοίκων της Λευκίμμης και των αγωνιστών του ΕΑΜ της Κέρκυρας.

Πριν από ογδόντα δύο χρόνια ένα δεκαμελές πλήρωμα αναχωρεί για μια αποστολή με το B-17 Flying Fortress από μια βάση στη Βόρεια Αφρική προς έναν στόχο κοντά στην Αθήνα. Αφού βομβαρδίσουν αρκετούς αεροδιαδρόμους που χρησιμοποιούσαν οι Γερμανοί, κατευθύνονται δυτικά, με προορισμό ένα συμμαχικό αεροδρόμιο στη νότια Ιταλία. Χτυπιούνται από γερμανικά αντιαεροπορικά, δύο από τους κινητήρες σταματούν. Καθώς ο τρίτος αρχίζει να χαλάει, ο πιλότος αποφασίζει να προσγειωθεί σε μια επίπεδη βάλτο στις ακτές του ελληνικού νησιού της Κέρκυρας. Κανένα μέλος του πληρώματος δεν τραυματίστηκε, αλλά τα κακά νέα είναι ότι το νησί έχει καταληφθεί πρόσφατα από τον γερμανικό στρατό και οι στρατιώτες μπορεί να φτάσουν επί τόπου μέσα σε μία ώρα. Οι δέκα αεροπόροι κρύβονται χωριστά με οικογένειες στα χωριά της Λευκίμμης.

Μετά από μέρες και πολλές περιπέτειες και κινδύνους, έφτασαν στο Κοντόκαλι. Χρειάζεται να ερευνηθούν και να δημοσιευθούν στοιχεία και χαρακτηριστικές λεπτομέρειες για τη στάση του ΕΔΕΣ (Ζέρβας). Ο Βασίλης Άνθης «Ένα ταξίδι μια ζωή» γράφει ότι τους περισσότερους αμερικάνους αεροπόρους «περιμάζεψε και κρύβει ο ΕΔΕΣ», αλλά «οι εδεσίτες δεν μπορούν είτε δεν θέλουν να τους περάσουν στην Ήπειρο, ότι μερικοί θέλουν να τους παραδώσουν, γιατί φοβούνται…». Στη συνέχεια περιγράφει αναλυτικά πώς έδρασε το ΕΑΜ για τη μετακίνηση των αεροπόρων από το Κοντόκαλι στο Μαντούκι και την επιβίβασή τους στις βάρκες.

Την τελευταία ημέρα του 1943, οι αεροπόροι μεταφέρονται με δύο βάρκες μέχρι τον κόλπο του Βουθρωτού στην Αλβανία, αποφεύγοντας σχεδόν συνεχείς περιπολίες του γερμανικού ναυτικού. Στη συνέχεια οι αεροπόροι καταφέρνουν να επιβιβαστούν σε ένα πλοίο με προορισμό την απελευθερωμένη νότια Ιταλία. Το πλοίο έφτασε στην Ιταλία το πρωί της 16ης Μαρτίου και το πλήρωμα πραγματοποίησε το τελευταίο σκέλος του ταξιδιού του προς την αμερικανική βάση στο Μπάρι με φορτηγό.

Να σημειωθεί ότι ο παπάς Σπύρος Μοναστηριώτης στον Κάβο έχει συλλέξει από το ιστορικό B-17 και το πλήρωμά του κειμήλια και αναμνηστικά τα οποία εκθέτει σε ένα δικό του, ιδιωτικό μουσείο.

Στις Αλυκές, στη Λευκίμμη, σε μια άκρη του δρόμου, στέκει ένα παρθένο μνημείο από γκριζογρανίτη και λευκό μάρμαρο με την εξής επιγραφή:

«Εις μνήμην του γεγονότος που έλαβε χώρα στις 18 Νοεμβρίου 1943 κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής, κατά το οποίο ένα αμερικανικό πολεμικό βομβαρδιστικό B-17 με 10 άνδρες πλήρωμα προσγειώθηκε συντριβή στην περιοχή. Οι ντόπιοι πατριώτες της Λευκίμμης τους διέσωσαν με θάρρος, τους έκρυψαν και τους οδήγησαν με ασφάλεια στα χέρια των συμμάχων. Δήμος Λευκίμμης.»

Γιώργος Κ. Καββαδίας