Γράφει ο Αντώνης Κουρσάρης*

Συγκλονιστικά ευρήματα για την παιδική φτώχεια στα Ιόνια Νησιά του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών-ΚΕΠΕ που καταρρίπτει την αφήγηση ότι «η φτώχεια είναι ατομικό πρόβλημα»

1. H οικονομική παιδική φτώχεια στα Ιόνια Νησιά φτάνει το 12,5%, η μη οικονομική στο 13,39%, πάνω από τον πανελλαδικό μέσο όρο (η οικονομική παιδική φτώχεια στην Ελλάδα ανέρχεται στο 9,2%, ενώ η μη οικονομική παιδική φτώχεια στο 12,5%).

2. Ένα σημαντικό ποσοστό παιδιών ζει με σοβαρές καθημερινές στερήσεις. Η έρευνα δείχνει ότι η παιδική ευημερία πλήττεται σε κρίσιμους τομείς της ζωής, με άμεσες επιπτώσεις στη σωματική, ψυχική και κοινωνική ανάπτυξη των παιδιών.

3. Τα μονογονεϊκά νοικοκυριά με μητέρα επικεφαλής πλήττονται δυσανάλογα. Πάνω από το 25% των παιδιών σε αυτές τις οικογένειες βιώνει οικονομική φτώχεια, γεγονός που συνδέεται με την ανεργία, τις κακές συνθήκες στέγασης και τις έμφυλες ανισότητες στην αγορά εργασίας.

4. Η ανεργία των γονέων μεταφράζεται άμεσα σε υλικές στερήσεις για τα παιδιά.

Ανεπαρκής θέρμανση, υποβαθμισμένη κατοικία και δυσκολία κάλυψης βασικών αναγκών επηρεάζουν άμεσα την υγεία και την καθημερινότητα των παιδιών.

5. Η μη οικονομική φτώχεια συνδέεται έντονα με μειωμένη ευτυχία των παιδιών. Τα παιδιά που στερούνται ποιοτικό ελεύθερο χρόνο, σταθερό ηθικό και κοινωνικό περιβάλλον και ουσιαστική υποστήριξη εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά δυσφορίας και ψυχοκοινωνικής πίεσης.

6. Η παιδική φτώχεια έχει έντονη γεωγραφική διάσταση.

Τα μεγαλύτερα προβλήματα εντοπίζονται σε μη κεντρικούς, απομονωμένους και νησιωτικούς δήμους, γεγονός που απαιτεί χωρικά στοχευμένες πολιτικές και όχι οριζόντια μέτρα «ίδια για όλους».

7. Η διατροφική παιδική φτώχεια αποτελεί το πιο εκτεταμένο και οξύ πρόβλημα. Σχεδόν 1 στα 3 παιδιά βιώνει διατροφικές στερήσεις, με ιδιαίτερη ένταση σε παιδιά μεταναστευτικής/προσφυγικής καταγωγής και Ρομά, αλλά με συνολική διάχυση σε όλο τον παιδικό πληθυσμό.

8. Σοβαρά ελλείμματα και στην πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας.

Η υγειονομική ένδεια είναι εντονότερη σε πολύτεκνες οικογένειες, γεγονός που καθιστά αναγκαία την καθολική και δωρεάν πρόσβαση σε βασικές ιατρικές και οδοντιατρικές υπηρεσίες.

9. Αναγκαίο ένα μόνιμο, ολοκληρωμένο και κοινωνικά δίκαιο τοπικό σχέδιο δράσης.

Η έρευνα τεκμηριώνει την ανάγκη συνδυασμού:

-καθολικών μέτρων (σχολικά γεύματα, δραστηριότητες, κατάργηση ΦΠΑ στα βασικά είδη),

-και στοχευμένων παρεμβάσεων (μονογονεϊκά, πολύτεκνα, μη κεντρικοί δήμοι), σε πλήρη συνάφεια με την Ευρωπαϊκή Εγγύηση για το Παιδί.

*Ο Αντώνης Κουρσάρης είναι δάσκαλος και πρόεδρος του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης (ΣΕΠΕ) Κέρκυρας