Η Πολιορκία της Κέρκυρας το 1716 αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς του Έκτου Βενετοτουρκικού Πολέμου. Η επιτυχής απόκρουση των Οθωμανών απέτρεψε την επέκτασή τους προς την Αδριατική και την υπόλοιπη Ευρώπη

Από τον Ιούλιο του 1716 οι στρατιωτικές δυνάμεις της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αποβιβάζονται στο νησί της Κέρκυρας και πολιορκούν την πόλη της, τον τελευταίο προμαχώνα της Χριστιανικής Δύσης, για περισσότερο από ένα μήνα. Καθώς οι δυνάμεις των Κερκυραίων, των Βενετών και των λοιπών χριστιανών συμμάχων εξαντλούνταν, οι Οθωμανοί βελτίωναν συνεχώς τις επιθέσεις τους, σκάβοντας χαρακώματα και οργανώνοντας τις κανονιοστοιχίες τους γύρω από την περιτειχισμένη πόλη. Κατάφεραν να αποβιβάσουν δυνάμεις στο νησί και να κυριεύσουν τα οχυρά του Μαντουκιού, της Γαρίτσας και τα Φρούρια Αβράμη και Σωτήρος.

Στις 9 Αυγούστου όμως, και ενώ από το πρωί οι Οθωμανοί φαίνονταν έτοιμοι να εξαπολύσουν αποφασιστική επίθεση, μία καταιγίδα με βροχή, κεραυνούς και δυνατούς ανέμους ξεσπά ξαφνικά το μεσημέρι, διαλύοντας τις σκηνές και τις αποθήκες των Οθωμανών και αναγκάζοντάς τους να βγουν από τα χαρακώματά τους. Μεγάλες ήταν και οι ζημιές των αμυνόμενων, φέρνοντας τους Κερκυραίους και τους συμμάχους σε πολύ δύσκολη θέση.

Ωστόσο οι επόμενες δύο ημέρες κύλησαν απλώς με ανταλλαγές πυροβολισμών. Όταν το πρωί του Σαββάτου της 11ης Αυγούστου (με το παλιό ημερολόγιο) αναγνωριστικά αποσπάσματα στάλθηκαν στα χαρακώματα, βρήκαν ελάχιστους Οθωμανούς που είχαν εγκαταλειφθεί από τους συντρόφους τους.

Ο Γερμανός στρατάρχης Johann Matthias von der Schulenburg ηγήθηκε της θρυλικής υπεράσπισης της βενετοκρατούμενης Κέρκυρας το 1716, αποκρούοντας με περίπου 5.000 υπερασπιστές μια τεράστια οθωμανική δύναμη άνω των 30.000 ανδρών, σώζοντας έτσι το νησί από την κατάκτηση.

• Η Βενετική Δημοκρατία του έστησε τιμητικό ανδριάντα εν ζωή μέσα στο Παλαιό Φρούριο, πράξη εξαιρετικά σπάνια για την εποχή.

• Ο ίδιος κατέγραψε τα γεγονότα στο προσωπικό του ημερολόγιο («Ημερολόγιο του έτους 1716»).

Ορισμένοι απέδωσαν την σωτηρία της Κέρκυρας στην επέμβαση του προστάτη του νησιού Αγίου Σπυρίδωνα.
Τον αμέσως επόμενο χρόνο της πολιορκίας, και συγκεκριμένα το Μάρτιο του 1717, καθιερώθηκε από το Γενικό Καπιτάνο του νησιού Andrea Pisani η λιτανεία της 11ης Αυγούστου, η οποία τελείται ανελλιπώς κάθε έτος μέχρι και σήμερα.

Η επιτυχής απόκρουση των Οθωμανών στην Πολιορκία της Κέρκυρας το 1716 οφείλεται σε έναν συνδυασμό στρατηγικής ηγεσίας, πανίσχυρης οχύρωσης, γεωπολιτικού αντιπερισπασμού και καιρικών συνθηκών.

1. Η Στρατηγική Ικανότητα του Σούλεμπουργκ

• Έγκαιρη προετοιμασία: Ο στρατάρχης Schulenburg έφτασε στο νησί μήνες πριν και οργάνωσε υποδειγματικά την άμυνα. 
• Ενεργητική άμυνα: Αντί να κλειστεί παθητικά στα τείχη, πραγματοποιούσε συνεχείς, αιφνιδιαστικές αντεπιθέσεις για να φθείρει το ηθικό και τις δυνάμεις των Τούρκων. 
• Συνεκτικότητα αμυνόμενων: Κατάφερε να ενώσει υπό κοινή διοίκηση ένα ανομοιογενές πλήθος από Βενετούς, ξένους μισθοφόρους και ντόπιους Κερκυραίους εθελοντές.

2. Η Ισχύς των Βενετικών Οχυρώσεων

• Απόρθητα φρούρια: Το Παλαιό και το Νέο Φρούριο αποτελούσαν κορυφαία δείγματα δυτικής οχυρωματικής αρχιτεκτονικής.
• Στρατηγική υποχώρηση: Όταν οι Οθωμανοί κατέλαβαν εξωτερικά προπύργια (όπως το Μαντούκι και τη Γαρίτσα), οι αμυνόμενοι συμπτύχθηκαν με ασφάλεια στα κεντρικά τείχη, κρατώντας ανέπαφη την κύρια γραμμή άμυνας. [1]

3. Ο Αυστριακός Αντιπερισπασμός (Μάχη του Πετροβαραντίν)

• Διάσπαση προσοχής: Στις 5 Αυγούστου 1716, ο Αυστριακός πρίγκιπας Ευγένιος της Σαβοΐας συνέτριψε τους Οθωμανούς στο Πετροβαραντίν (σημερινή Σερβία). [1]
• Πλήγμα στο ηθικό: Η είδηση της βαριάς αυτής ήττας έφτασε στο τουρκικό στρατόπεδο της Κέρκυρας, προκαλώντας αποθάρρυνση και φόβο για πιθανή αποκοπή των γραμμών ανεφοδιασμού τους.

4. Η Καταστροφική Καταιγίδα (9-10 Αυγούστου)

• Φυσική καταστροφή: Μια ξαφνική και σφοδρότατη καλοκαιρινή θύελλα πλημμύρισε τις τάφρους, κατέστρεψε τις σκηνές των πολιορκητών και προκάλεσε σοβαρές ζημιές στα πλοία του οθωμανικού στόλου.
• Ψυχολογική κατάρρευση: Η καταιγίδα οδήγησε σε πλήρη οργανωτική διάλυση του τουρκικού στρατοπέδου. 

Επιμέλεια: Γιώργος Κ. Καββαδίας