Γράφει ο Μάκης Αρμένης*

Ήμουν μικρό παιδί, όμως θυμάμαι. Κάποιες αυγές δεν φέρνουν φως. Φέρνουν έναν ήχο βαρύ, μια σιωπή αφύσικη, ένα βάρος που κάθεται πάνω στις πόλεις πριν ακόμη ανοίξουν τα παράθυρα. Υπάρχουν πρωινά που δεν αρχίζουν, αλλά διακόπτουν. Η 21η Απριλίου 1967 ήταν ένα τέτοιο πρωινό.

Ξημέρωσε σαν όλες τις άλλες μέρες, μα έφερε μαζί της τη νύχτα. Οι δρόμοι γέμισαν ερπύστριες, τα σπίτια φόβο, οι άνθρωποι ψιθύρους. Η Δημοκρατία δεν έπεσε με έναν θόρυβο θεαματικό. Έσβησε μέσα σε διαταγές, συλλήψεις, εξορίες, βασανιστήρια και στη βεβαιότητα όσων πίστεψαν πως μπορούν να κρατήσουν μια χώρα δεμένη στο χέρι τους.

Η χούντα δεν κατέλυσε μόνο το Σύνταγμα. Επιχείρησε να λυγίσει την ψυχή της κοινωνίας. Να κάνει τον πολίτη υπήκοο, τη σκέψη ενοχή, την ελευθερία αδίκημα. Να μάθει τους ανθρώπους να σωπαίνουν πριν ακόμη φοβηθούν. Κάθε δικτατορία δεν φυλακίζει μόνο σώματα. Φυλακίζει ορίζοντες.

Κι όμως, μέσα στο σκοτάδι, υπήρξαν σπίθες. Άνθρωποι γνωστοί και άγνωστοι, νέοι, εργάτες, φοιτητές, δάσκαλοι, καλλιτέχνες, απλοί πολίτες, που αρνήθηκαν να συνηθίσουν το κλουβί. Πλήρωσαν με φυλακή, με εξορία, με βασανιστήρια, κάποιοι με τη ζωή τους. Χάρη σε αυτούς, η Ελλάδα κράτησε μέσα της μια κρυφή αναπνοή ελευθερίας, ώσπου να γίνει ξανά φως.

Γι’ αυτό η 21η Απριλίου δεν είναι μόνο ανάμνηση. Είναι ένας καθρέφτης στραμμένος στο σήμερα. Η Δημοκρατία δεν χάνεται μόνο με τανκς. Φθείρεται από την αδιαφορία, τη δημαγωγία, την περιφρόνηση των θεσμών, την ανοχή στο ψέμα, τη συνήθεια στην αυθαιρεσία. Οι εχθροί της δεν φορούν πάντα στολή, συχνά φορούν κανονικότητα.

Και έτσι επιστρέφουμε στην αρχή. Υπάρχουν ημερομηνίες που δεν περνούν, γιατί μας ζητούν να μείνουμε άγρυπνοι. Να θυμόμαστε πως το σκοτάδι δεν έρχεται πάντα απότομα, έρχεται και αθόρυβα. Και πως η ελευθερία δεν χαρίζεται ποτέ, μόνο φυλάσσεται.

*Ο Μάκης Αρμένης είναι δημοσιογράφος - Το κείμενο από την προσωπική του σελίδα στο FACEBOOK