Mauvais Garcon - Piera del Bando

Υπάρχει κάτι βαθιά γελοίο σε αυτή την ελληνική εμμονή να μετατρέπεται ο πολιτισμός σε έναν αποστειρωμένο χώρο κοινωνικής ευπρέπειας, όπου όλα επιτρέπονται αρκεί να μη συμβαίνουν πραγματικά.

Μπορείς να μιλάς για τέχνη, να αναφέρεσαι στη δημοκρατία, να επικαλείσαι την παράδοση, να φωτογραφίζεσαι με τη φιλαρμονική και να αισθάνεσαι βαθιά καλλιεργημένος, υπό μία απαράβατη προϋπόθεση:

κανείς να μην τολμήσει να σου θυμίσει τι συμβαίνει έξω από την αίθουσα, εκεί όπου η κοινωνία δεν υπακούει στη σκηνοθεσία της επίσημης εκδήλωσης και η πραγματικότητα επιμένει να εισβάλλει ακόμη και στις πιο προσεκτικά οργανωμένες τελετουργίες.

Στην Κέρκυρα, λοιπόν, συνέβη ακριβώς αυτό που δεν έπρεπε να συμβεί. Την ώρα που η Μπαντίνα έπαιζε στην Αννουντσιάτα, ακούστηκαν συνθήματα φοιτητών για τον Παύλο Φύσσα και, ξαφνικά, η υψηλή αισθητική βρέθηκε αντιμέτωπη με κάτι

πολύ λιγότερο διαχειρίσιμο από μια μουσική παρτιτούρα:

τη Μνήμη.

Ο αρχιμουσικός της Παλαιάς Φιλαρμονικής ενοχλήθηκε και ζητήθηκε η παρέμβαση της Αστυνομίας, σαν η κοινωνική διαμαρτυρία να ήταν ένας ανεπιθύμητος θόρυβος που έπρεπε να απομακρυνθεί για να αποκατασταθεί η ομαλή διεξαγωγή του προγράμματος.

Γιατί, ως φαίνεται, όταν η πραγματικότητα διαταράσσει την αισθητική, δεν εξετάζουμε τη διαταραχή, εξετάζουμε πώς

θα την απομακρύνουμε.

Το ζητούμενο δεν είναι να αναρωτηθούμε γιατί κάποιοι νέοι φωνάζουν για έναν δολοφονημένο άνθρωπο, ούτε να δεχτούμε ότι μια πολιτιστική εκδήλωση πραγματοποιείται μέσα στην ίδια κοινωνία που κουβαλά τις συγκεκριμένες μνήμες και τις συγκεκριμένες πληγές.

Το ζητούμενο είναι να σταματήσουν να φωνάζουν, ώστε να συνεχιστεί απρόσκοπτα το πρόγραμμα, να επανέλθει η ευπρέπεια στη θέση της και όλοι να επιστρέψουν στις προκαθορισμένες θέσεις τους σαν να μην συνέβη τίποτα.

Αν μπορούσε, μάλιστα, κάποιος να καθαρίσει και την πλατεία από κάθε ανεπιθύμητη φωνή, ώστε τα χάλκινα και τα ξύλινα πνευστά να συνεχίσουν απρόσκοπτα το έργο τους και η εικόνα της πολιτισμένης κανονικότητας να παραμείνει ατσαλάκωτη,

θα ήταν προφανώς ακόμη καλύτερα.

Μόνο που αυτή η αντίληψη για τον πολιτισμό είναι βαθύτατα φτωχή, γιατί τον αντιμετωπίζει σαν διακόσμηση και όχι σαν αντιπαράθεση με την κοινωνία.

Ο πολιτισμός δεν είναι ένα γυάλινο κουτί μέσα στο οποίο φυλάμε ό,τι θεωρούμε όμορφο, καθαρό και αποδεκτό, προστατεύοντάς το από τις φωνές, τις συγκρούσεις και τις αντιφάσεις του κόσμου. Δεν είναι το καλό κοστούμι που βγαίνει από την ντουλάπα στις επίσημες περιστάσεις και απαιτεί από όλους τους υπόλοιπους να κάνουν ησυχία για να μη λερωθεί.

Είναι ακριβώς η δυνατότητα να κοιτάξεις την πραγματικότητα χωρίς να χρειάζεται να την απολυμάνεις πρώτα.

Και ο Παύλος Φύσσας είναι μέρος αυτής της πραγματικότητας. Δεν αποτελεί μια δυσάρεστη υποσημείωση που μπορεί να χαμηλώσει σε ένταση όταν αρχίζει η μουσική, ούτε μια αναφορά που οφείλει να περιμένει μέχρι να ολοκληρωθεί το επίσημο πρόγραμμα. Δολοφονήθηκε και η δολοφονία του συνδέθηκε με τη δράση και την πολιτική παρουσία της Χρυσής Αυγής.

Αυτό αποτελεί κομμάτι της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας και δεν παύει να υπάρχει επειδή κάποιοι θα προτιμούσαν η μνήμη να παραμένει σιωπηλή την ώρα που παίζει η φιλαρμονική.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η ουσία της υπόθεσης.

Το πρόβλημα δεν είναι απλώς ότι κάποιοι φοιτητές φώναξαν συνθήματα σε μια συναυλία, αλλά ότι εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε τη δημόσια σφαίρα σαν έναν χώρο όπου η διαμαρτυρία είναι αποδεκτή μόνο όταν πραγματοποιείται με τον τρόπο που έχει ήδη εγκριθεί από εκείνους που ελέγχουν την κανονικότητα.

Η κοινωνία μπορεί να μιλάει, αρκεί να μην ακούγεται υπερβολικά. Μπορεί να θυμάται, αρκεί να μη διακόπτει.

Μπορεί να διαφωνεί, αρκεί να μην ενοχλεί.

Κάπου εδώ εμφανίζονται, βέβαια, και οι γνωστοί «βολικοί» της υπόθεσης, εκείνοι που έχουν καταφέρει να μετατρέψουν ακόμη και την επαναστατικότητα σε διαδικασία.

Η επιλογή στελεχών του ΚΚΕ να αποχωρήσουν από τον χώρο μπορεί να διαβαστεί μέσα σε αυτή την παράδοση της απολύτως οργανωμένης και ελεγχόμενης διαμαρτυρίας, όπου όλα έχουν τη θέση τους, ακόμη και η αντίδραση, αρκεί να παραμένει προβλέψιμη και να μην ξεφεύγει από τα όρια μιας γνώριμης πολιτικής τελετουργίας.

Και αυτό είναι ίσως το πιο παράδοξο σημείο της ιστορίας.

Από τη μία πλευρά υπάρχει η εξουσία που θέλει τον δρόμο ήσυχο και την κοινωνική διαμαρτυρία περιορισμένη σε ασφαλή πλαίσια, από την άλλη υπάρχουν εκείνοι που έχουν μάθει να καταγγέλλουν το σύστημα με τόσο τακτοποιημένο και προβλέψιμο τρόπο, ώστε η ίδια η διαδικασία της καταγγελίας να καταλήγει να αποτελεί μέρος της κανονικότητας.

Όταν, όμως, εμφανίζεται μια αυθόρμητη φωνή που δεν έχει γραφείο, δεν έχει πρωτόκολλο και δεν περιμένει άδεια, τότε ξαφνικά όλοι θυμούνται την τάξη, την ευπρέπεια και την ανάγκη να συνεχιστεί το πρόγραμμα.

Ο αρχιμουσικός θα μπορούσε, φυσικά, να είχε επιλέξει μια διαφορετική στάση.

Θα μπορούσε να σταματήσει τη μουσική για δύο λεπτά και να αφήσει τη φωνή των φοιτητών να ακουστεί, όχι ως παραχώρηση προς αυτούς αλλά ως αναγνώριση μιας απλής πραγματικότητας: ότι τα παιδιά της Μπαντίνας δεν ζουν μέσα στην παρτιτούρα που παίζουν και ότι ο κόσμος στον οποίο μεγαλώνουν είναι γεμάτος ιστορία, πολιτικές συγκρούσεις, αδικίες, δολοφονίες, αγώνες και μνήμες που δεν εξαφανίζονται όταν αρχίζει μια συναυλία.

Θα μπορούσε, με άλλα λόγια, να μετατρέψει μια ενόχληση σε μάθημα πολιτισμού, δείχνοντας ότι η μουσική δεν υπάρχει για να καλύπτει την κοινωνική πραγματικότητα αλλά για να συνυπάρχει μαζί της.

Θα μπορούσε να εξηγήσει στα παιδιά ότι η δημοκρατία δεν λειτουργεί με κουμπί σίγασης και ότι η μνήμη δεν χρειάζεται άδεια για να εμφανιστεί στον δημόσιο χώρο.

Μια τέτοια στάση θα απαιτούσε, ασφαλώς, περισσότερα από την τήρηση ενός προγράμματος: θα απαιτούσε την παραδοχή ότι ο πολιτισμός έχει νόημα μόνο όταν είναι αρκετά γενναίος ώστε να αντέχει την πραγματικότητα που βρίσκεται έξω από τη σκηνή.

Είναι πολύ ευκολότερο, όμως, να ζητήσεις ησυχία και να καλέσεις την Αστυνομία.

Είναι πολύ ευκολότερο να προστατεύσεις το πρόγραμμα από το να αναρωτηθείς γιατί το πρόγραμμα διακόπηκε.

Είναι πολύ ευκολότερο να διατηρήσεις την εικόνα της πολιτισμένης εκδήλωσης παρά να δεχτείς ότι, καμιά φορά, η πιο ουσιαστική παρέμβαση σε μια τέτοια εκδήλωση δεν βρίσκεται στην παρτιτούρα αλλά στην κραυγή εκείνων που αρνούνται να ξεχάσουν.

Και κάπως έτσι ο πολιτισμός καταλήγει να χρησιμοποιείται ως ηχητικό χαλί πάνω από μια πραγματικότητα που κάποιοι δεν θέλουν να ακούν.

Μόνο που η πραγματικότητα δεν εξαφανίζεται επειδή δυναμώνεις τη μουσική, ούτε οι νεκροί παύουν να υπάρχουν επειδή κάποιος απαιτεί ευπρέπεια.

Η τέχνη, όταν έχει πράγματι κάτι να πει πέρα από την αισθητική της κατανάλωση, δεν υπάρχει για να προστατεύει τις ευαισθησίες των βολεμένων· υπάρχει για να ανοίγει ρωγμές στην κανονικότητα, να θυμίζει όσα θα θέλαμε να ξεχάσουμε και να μας υποχρεώνει να κοιτάξουμε εκεί όπου θα προτιμούσαμε να μη κοιτάξουμε.

Αλλιώς δεν έχουμε πολιτισμό αλλά σκηνικό, μια καλοφωτισμένη κατασκευή που απαιτεί από την κοινωνία να στέκεται απέναντί της σιωπηλή και ευγενική, ώστε να μη χαλάσει η παράσταση.

Και πάνω από τα μνήματα, όσο κι αν κάποιοι προσπαθούν να ανεβάσουν την ένταση, η τέχνη δεν μπορεί να παίζει για πάντα σολφέζ.

Σημ Πι ντελ Μπ :

Ο μαέστρος Σπύρος Προσωπάρης απευθυνόμενος στον Αντιπεριφερειάρχη Γ. Μάμαλο αναρωτήθηκε αν είναι αυτός ο πολιτισμός που θέλουν κάποιοι.

Ναί ρέ φίλε Σπύρο!!

Οι διαδηλώσεις μας στη μνήμη ενός σφαγμένου από τους φασίστες μουσικού αποτελούν μέρος του πολιτισμού μας !

Όπως και η Μασσαλιώτιδα που ψάλθηκε στη Κάτω πλατεία γύρω από τη λαμπαντίνα με τα χαρτιά της λίστας των αριστοκρατών....

https://corfutvnews.gr/pire-tin-palaia-filarmoniki-o.../...