Του Γιώργου Κ. Καββαδία

Σε δύο προηγούμενα άρθρα αναφέρθηκα στο ιστορικό της απόφασης και τις αντιδράσεις των κατοίκων των Αργυράδων και Μαραθιά που ακύρωσαν την απόφαση της δημοτικής αρχής Κ. Λέσση το 2020 για κατασκευή Σταθμού Μεταμόρφωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ) στα Λεύτερα Αργυράδων («Επανασχεδιάζουν το έγκλημα: ΣΜΑ στα Λεύτερα Αργυράδων – Θα τους το επιτρέψουμε;») και στους λόγους για τους οποίους είναι παράνομη η κατασκευή ΣΜΑ στη συγκεκριμένη τοποθεσία («Για 10 + 1 λόγους είναι παράνομη η κατασκευή ΣΜΑ στα Λεύτερα Αργυράδων!»).

Αυτό βέβαια δεν υποδηλώνει και την αντίθεσή μου γενικά για τους Σταθμούς Μεταμόρφωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ), πολύ περισσότερο που δεν είμαι ειδικός για το θέμα. Ωστόσο όσοι γενικά και αόριστα θεωρούν ότι οι Σταθμοί Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ) είναι η σύγχρονη λύση που δεν επιβαρύνει το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής των κατοίκων, ας έχουν υπόψη τους τη μετάλλαξη των περισσότερων σε τοπικές χωματερές, χωρίς στοιχειώδεις προδιαγραφές για το περιβάλλον, την υγιεινή. Ούτε βέβαια η άρνηση στην κατασκευή ΣΜΑ στα Λεύτερα Αργυράδων γίνεται με τη λογική τα σκουπίδια να πάνε στην αυλή του γείτονα, αλλά κυρίως για την έλλειψη στοιχειώδους σχεδιασμού από τις δημοτικές αρχές διαχρονικά για τη διαχείριση των απορριμμάτων και την τακτική ότι όλα γίνονται στο πόδι, καλοταϊζοντας ιδιώτες με το κόστος να το επιβαρύνονται οι δημότες. Μια τέτοια αντιμετώπιση de facto μετατρέπει τον ΣΜΑ σε χωματερή. Ποτέ μέχρι τώρα τόσο η προηγούμενη, όσο και η σημερινή δημοτική αρχή δεν έχει καταθέσει, γιατί φαίνεται ότι δεν έχει, ένα συνολικό σχέδιο.

Τι είναι οι Σταθμοί Μεταμόρφωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ)

Δεν είναι ούτε πράσινα σημεία ούτε χώροι προσωρινής αποθήκευσης. Αυτοί οι χώροι αποκαλούνται κατ΄ ευφημισμόν  Σταθμοί Μεταμόρφωσης Απορριμμάτων, αλλά προκαλούν όχληση και υποβάθμιση του τοπικού περιβάλλοντος και ο λόγος είναι απλός . Στους ΣΜΑ πηγαίνουν τα απορριμματοφόρα των δήμων να αδειάσουν τα σκουπίδια που μεταφέρουν προκειμένου να μεταφορτωθούν στα Containers για να οδηγηθούν σε ΧΥΤΥ ή σε εργοστάσια. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα συμπιεσμένα απορρίμματα να μην μπορούν να υποστούν κανενός τύπου επεξεργασία ή διαλογή και να οδηγούνται υποχρεωτικά  στους ΧΥΤΑ για ταφή. Η προσωρινή αποθήκευση σημαίνει de facto επί μακρόν αποθήκευση. Με συνέπεια τη δραματική υποβάθμιση του φυσικού και του αστικού περιβάλλοντος. Αν κατασκευάζονται ΣΜΑ σε περιοχές, όπως τα Λεύτερα Αργυράδων, τότε μειώνεται δραματικά η αξία της γης και οι περιουσίες των κατοίκων, οι περιοχές σταδιακά προσελκύουν και άλλες δραστηριότητες που σχετίζονται με την διαχείριση των απορριμμάτων και αναστέλλει κάθε προσπάθεια τουριστικής και οικονομικής ανάπτυξης.

Είναι αναγκαίος ο ΣΜΑ στη Νότια Κέρκυρα;

Να σημειωθεί ότι στη Μελέτη Αναθεώρησης του Περιφερειακού Σχεδιασμού Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) Ιονίων Νήσων 2016 προβλέπονται για την Κέρκυρα 3 κινητοί ΣΜΑ 1 στη Βόρεια Κέρκυρα, 1 στη Νότια και 1 μικρός στη βορειοδυτική κόστους 700.000 ευρώ. Άρα λοιπόν δεν κρίνεται αναγκαία η μόνιμη κατασκευή ΣΜΑ.

Χωρητικότητα των ΣΜΑ και οι ανάγκες του Δήμου Νότιας Κέρκυρας

Οι μόνιμοι ΣΜΑ ως προς τη δυναμικότητα υποδοχής και μεταφόρτωσης ταξινομούνται σε τρεις κατηγορίες:

Α) Μικρής δυναμικότητας από 60 – 150 τόνοι ημερησίως

Β) Μέσης δυναμικότητας από 150 – 500 τόνοι ημερησίως

Γ) Υψηλής δυναμικότητας από 500 – 3000 τόνοι ημερησίως τόνοι ημερησίως

Ξέρετε πόσους τόνους σκουπιδιών ημερησίως παράγει ο Δήμος Νότιας Κέρκυρας; Αν τα στοιχεία μας είναι σωστά από 20 τόνους τους χειμερινούς μήνες έως 40 του καλοκαιρινούς! Προσέξτε τα στοιχεία. Μέχρι 40 τόνους το μέγιστο, όταν το ελάχιστο όριο λειτουργίας ΣΜΑ είναι 60 τόνοι! Τι καταλαβαίνουμε από αυτό; Ότι δεν είναι αναγκαίος ο ΣΜΑ για τη Νότια Κέρκυρα! Πολύ περισσότερο δεν είναι αναγκαίος αν συνυπολογίσει κανείς ότι η ανακύκλωση δεν έχει προχωρήσει και μόλις το 3% - κατάσταση τριτοκοσμική – των σκουπιδιών ανακυκλώνεται. Φανταστείτε, λοιπόν, αν οργανωθεί καλύτερα η ανακύκλωση πόσο περιττός γίνεται ένας μόνιμος ΣΜΑ στη Νότια Κέρκυρα.

Τι κρύβεται πίσω από την πρόταση της δημοτικής αρχής για κατασκευή στα Λεύτερα;

Πάρα πολλά κρύβονται και σε πολλά από αυτά δεν μπορούμε να απαντήσουμε. Το σίγουρο είναι ότι η δημοτική αρχή δεν έχει έναν συνολικό σχεδιασμό, λειτουργεί με την τακτική του «βλέποντας και κάνοντας» και τη λογική της ιδιωτικοποίησης εξυπηρετώντας τα συμφέροντα των μεγαλοεργολάβων.

Πρώτα από όλα η εμμονή της δημοτικής αρχής για κατασκευή ΣΜΑ στα Λεύτερα σημαίνει πολύ χρήμα για ένα έργο που θα εξυπηρετήσει έτσι τα συμφέροντα μιας μικρής ομάδας και τα κυκλώματα των έργων. Ο Δήμαρχος δεν έχει ενημερώσει, αλλά το έργο υπολογίζεται πάνω από 1 εκατομμύριο ευρώ. Και δεν είναι μόνο αυτό. Η επιλογή για τα Λεύτερα σημαίνει και άλλα έργα υποδομής και περισσότερα κονδύλια. Μόνο ο δρόμος που χρειάζεται να κατασκευαστεί θα στοιχίσει πάνω από 500 χιλιάδες ευρώ. «Είναι πολλά τα λεφτά Άρη» σύμφωνα και με τη γνωστή ατάκα του ελληνικού κινηματογράφου.

Θυμηθείτε ότι για τους κινητούς ΣΜΑ, όπως αναφέρεται στη Μελέτη Αναθεώρησης του Περιφερειακού Σχεδιασμού Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) Ιονίων Νήσων 2016, το κόστος ανέρχεται στις 700.000 ευρώ.

Και το μεγάλο τελικά ερώτημα είναι γιατί ΣΜΑ 60 και περισσότερων τόνων απορριμμάτων την ώρα που ο Δήμος παράγει από 20 έως 40 τόνους. Πράσινα σημεία, «πράσινα άλογα» και χωριά δυο ταχυτήτων!

Η δημιουργία πράσινων σημείων δεν μπορεί να δώσει ολοκληρωμένη λύση στο πρόβλημα της διαχείρισης σκουπιδιών, ωστόσο έχει την αξία της και τη θετική της συμβολή.

Το Πράσινο Σημείο είναι ένας οργανωμένος χώρος, όπου ο πολίτης μπορεί να φέρνει ανακυκλώσιμα υλικά, ογκώδη (π.χ. έπιπλα, Α.Η.Η.Ε.), μικρά επικίνδυνα απόβλητα (όπως μπαταρίες, χρώματα, κλπ.), πράσινα απόβλητα και άλλα είδη αποβλήτων. Βασικός σκοπός του Πράσινου Σημείου είναι η διαλογή στην πηγή και ο διαχωρισμός διαφορετικών υλικών και ρευμάτων αποβλήτων, με στόχο:

     - Την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση.

     - Τη μείωση του κόστους μεταφοράς και διαχείρισης των αποβλήτων.

     - Τη βελτίωση της εμπορευσιμότητας των ανακυκλώσιμων υλικών.

     - Τη μείωση των αποβλήτων προς ταφή.

Εν κατακλείδι χρειάζεται μια άλλη πολιτική για τα σκουπίδια. Αντί για ΣΜΑ χρειάζονται πράσινα σημεία, αφού προηγηθούν μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων και περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις. Όλος ο κερκυραϊκός λαός πρέπει να απαιτήσει την ολοκληρωμένη και απολύτως δημόσια διαχείριση των σκουπιδιών με βάση τις εξής αρχές:

Διαλογή στην πηγή για ανακύκλωση,

Ενημέρωση,  διαφάνεια, και  συναίνεση των κατοίκων.

Με βάση ένα εργοστάσιο σύγχρονης διαχείρισης απορριμμάτων μπορεί να σχεδιαστεί και να οικοδομηθεί περισσότερο ρεαλιστικά το ευρύτερο σύστημα της ολοκληρωμένης διαχείρισης, της ανακύκλωσης, των σταθμών μεταφόρτωσης. Απαιτεί την  οργάνωση μιας επαρκούς, μαζικής και ποιοτικής Δημοτικής υπηρεσίας καθαριότητας.