Δείτε το ΒΙΝΤΕΟ με το αφιέρωμα της ΕΡΤ  στον ΣΠΥΡΟ ΣΑΜΟΪΛΗ

ΣΠΥΡΟΣ ΣΑΜΟΪΛΗΣ, Μουσικός – Αγιογράφος

Ο Σπύρος Σαμοΐλης γεννήθηκε στη Λευκίμμη της Κέρκυρας. Η οικογένεια της μητέρας του ήταν οικογένεια λαϊκών μουσικών, η δε του πατέρα του ζωγράφων, αγιογράφων και ξυλογλυπτών. Έτσι, κληρονόμησε τη μουσική και την αγιογραφία. Στη Λευκίμμη τελείωσε το Γυμνάσιο και το Λύκειο και έμαθε τις πρώτες νότες στη Φιλαρμονική του τόπου. Δεκαεπτά χρονών γίνεται μαέστρος της Φιλαρμονικής και δεκαοκτώ έρχεται στην Αθήνα. Γνωρίζεται με τον Μίκη Θεοδωράκη και μαθητεύει κοντά του μέχρι τον Απρίλη του 1967. Παίρνει μαθήματα από την καθηγήτρια του Εθνικού Ωδείου Κλέλια Φωτοπούλου και από τον συνθέτη Χρήστο Λεοντή. Το 1972 ανοίγει Γκαλερί Ζωγραφικής στην Αθήνα και εκεί κάνει και τις πρώτες πρόβες των τραγουδιών του. Παράλληλα αγιογραφεί σε ναούς της Αθήνας.

Mέσα στη Χούντα, το 1972, δίνει την πρώτη του συναυλία στο Θέατρο «Διάνα» και στις πρώτες θέσεις κάθονται οι ποιητές Κώστας Βάρναλης, Γιάννης Ρίτσος και η Έλλη Αλεξίου.

Σε αυτή τη συναυλία κάλεσε και τον Κώστα Βάρναλη , τον οποίο είχε γνωρίσει λίγες ημέρες πριν.

«Του είπα έχω μελοποιήσει το ‘’Ένας όλοι’’. ‘’Ξεχνάς που έχουμε Χούντα;’’ μου λέει. Λέω: ‘’Το έχω μελοποιήσει και θα το παρουσιάσουμε στις 29 του Μάη στο Διάνα και θέλουμε να έρθεις’’.

Την ημέρα εκείνη το ‘’Διάνα’’ ήταν γεμάτο από φοιτητές, γεμάτο από νεολαία το θέατρο και ήταν κι ο Βάρναλης εκεί. Ο ενθουσιασμός ήταν απίστευτος. Όταν είπαμε το τραγούδι του Βάρναλη και τον παρουσιάσαμε, τα σακάκια πετάγονταν μέχρι την οροφή του θεάτρου. Κι εμείς πήραμε τόσο πολύ κουράγιο από αυτή τη συναυλία, η οποία δεν είχε περάσει λογοκρισία, που πήγαμε αμέσως να κάνουμε δεύτερη στο θέατρο ‘’Ρουαγιάλ’’, γιατί είχε μπει το καλοκαίρι» . Σε αυτή τη συναυλία θα παρουσίαζε τρία μελοποιημένα ποιήματα του Κώστα Βάρναλη. Η λογοκρισία όμως λίγο πριν αρχίσει η συναυλία απαγόρευσε τα 13 από τα 20 που είχαν προγραμματιστεί (και τα τρία του Κώστα Βάρναλη, ο οποίος παρακολούθησε τη συναυλία).

Στο ξεκίνημα της συναυλίας η παρουσιάστρια ανακοινώνει: «Στην εκτέλεση των τραγουδιών ζητάμε συγνώμη που ορισμένα τραγούδια για λόγους τεχνικούς θα ακουστούνε χωρίς στίχους». Την επόμενη ημέρα ο Τύπος έγραφε: «Μάθαμε ότι σε συναυλία που έγινε στο θέατρο ΡΟΥΑΓΙΑΛ ο τραγουδιστής Γιώργος Ζωγράφος, απέδιδε επί 15 λεπτά στίχους του ποιητή Κώστα Βάρναλη, λέγοντας ένα συνεχές ‘’ΛΑ ΛΑ ΛΑ’’».

Εκείνη η συναυλία που ήταν ιδιαίτερα μαζική έκανε τεράστια εντύπωση. Έμεινε αξέχαστη σε όσους την παρακολούθησαν και τη θυμούνται ακόμη και σήμερα. Ο Σπύρος Σαμοϊλης έχει πει: 

«Η πρώτη μου συναυλία ήταν στις 29 Μάη του 1972 στο θέατρο ΔΙΑΝΑ. Δεν υπήρχε λογοκρισία για συναυλίες. Έτσι, η διαδικασία ήταν: Πηγαίναμε στην Εφορία, σφραγίζαμε τα εισιτήρια και εντάξει. Επειδή η επιτυχία ήταν πολύ μεγάλη και μεγάλος και ο ενθουσιασμός του κόσμου, αποφασίσαμε να κάνουμε δεύτερη σε μια βδομάδα, στο θέατρο ΡΟΥΑΓΙΑΛ. Πάμε λοιπόν στην Εφορία και κει μας λένε: ‘’Ααααααα, άλλαξε η διαδικασία… τώρα θα πάτε υπουργείο Προεδρίας, να πάρετε άδεια’’. Γιατί; λέμε. ‘’Διότι βγήκε νόμος για λογοκρισία στις συναυλίες’’. Και πότε βγήκε; ρωτάμε. ‘’Βγήκε στις 3 Ιουνίου’’. Δηλ. 5 μέρες μετά τη συναυλία μου, σκεφτήκαμε… Πάμε, λοιπόν, στο Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών, υποβάλλουμε, καμιά 20αριά τραγούδια και… περιμένουμε… 6 Ιούνη το απόγευμα, κάνουμε τη γενική πρόβα για το βράδυ, στο θέατρο και….. έρχεται ο Νίκος ο Πανδής (ποιητής) που είχε πάει να πάρει την άδεια, με κάτι μούτρα, να… Τι έγινε;;; ‘’Εεεεε! μας κόψανε 14 τραγούδια…’’. Και πώς θα γίνει η συναυλία ;;; λέμε… ‘’Τι να κάνουμε… να την αναβάλλουμε;’’ και… μου ’ρχεται η ιδέα: Να κάνουμε τη συναυλία και να πούμε τα κομμένα τραγούδια με σκέτη μουσική και τρα λα λα στα λόγια… Έγινε…. αναταραχή… Εν τω μεταξύ, αν και ήταν νωρίς ακόμα για τη συναυλία, μπήκανε καμιά εκατοστή άτομα μέσα και κάτσανε στα τελευταία καθίσματα. Ήταν μπάτσοι με πολιτικά… Με την πρότασή μου, δεν συμφώνησαν όλοι… μερικοί φοβήθηκαν… Χούντα ήταν. Τελικά το αποφασίσαμε. Κι ήρθε η ώρα. Κατάμεστο, πάλι, το θέατρο. Μπροστά ο Βάρναλης, η συγγραφέας Έλλη Αλεξίου δίπλα του, δημοσιογράφοι… Ξεκινήσαμε με 3 – 4 από τα… ανώδυνα. Κι έρχεται η ώρα για το ΒΑΣΤΑ ΚΑΡΔΙΑ του Βάρναλη. Μπαίνει ο Γιώργος Ζωγράφος. Αρχίζω να διευθύνω μια λυπημένη εισαγωγή, και…. Απλώνω το χέρι μου να βάλω το Ζωγράφο. Αυτός… κοντοστέκεται… με κοιτά… και αντί ‘’Να με ξεριζώσεις χάρε’’ λέει: ‘’Λα…λα…λα… λαέ….. λα έ ε ε ε ε… λα λα λα λα ε… ε ε…’’ και γίνεται κάτω χαμός. Ο κόσμος φωνάζει: Λό για…. Λό για….. λό για !!! και ο Ζωγράφος συνεχίζει και κάνει μια κίνηση, κυκλικά στο στόμα του, με το χέρι του, σα να λέει: ‘‘μας το βουλώσανε’’… Χαμός…!!! Ο κόσμος φωνάζει: Αίσχος !!! Λόγια !!! Λόγια!!! Ο Βάρναλης στήνει αυτί για να ακούσει τα λόγια του και λέει: ‘’Δεν ακούω καθαρά τα λόγια’’… Τα κόψανε, του λένε και λέει στο δημοσιογράφο Άρη Σκιαδόπουλο που καθόταν δίπλα του: ‘’Τα κόψανε;;; Και δε σεβαστήκανε ούτε εμένα, ούτε τη μικρή μου προσφορά; Πάλι καλά που δε μας κόψανε και…’’. Έτσι, εκείνη την ημέρα, κόψανε Το ΒΑΣΤΑ ΚΑΡΔΙΑ, το ΕΝΑΣ – ΟΛΟΙ, και τον ΥΜΝΟ ΤΗΣ ΝΙΟΤΗΣ του Βάρναλη, το ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΗΣ ΝΥΧΤΑΣ και άλλα του Νίκου Πανδή, το ΕΧΘΡΟΙ ΚΑΙ ΦΙΛΟΙ του Προκόπη Γεωργακόπουλου, του Σαράντη Αλιβιζάτου και άλλων. Εμείς, όμως, συνεχίσαμε!!!»

Από τη συναυλία στο ΡΟΥΑΓΙΑΛ: Έλλη Αλεξίου, Κώστας Βάρναλης, Άρης Σκιαδόπουλος (δημοσιογράφος)

Ακούστε ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα της συναυλίας στο ΡΟΥΑΓΙΑΛ 

Στη συνέχεια ο Σπύρος Σαμοΐλης κυνηγημένος από τη χούντα, φεύγει το 1973 για το Παρίσι, όπου ξανασυναντά τον Θεοδωράκη.

Το 1974 ο Στράτος Διονυσίου τραγουδά σε δίσκο το πρώτο τραγούδι του Σαμοΐλη «Το τραγούδι της πέρδικας» που βραβεύεται στον Πανελλήνιο Διαγωνισμό Τραγουδιού της Κολούμπια. 

Ένα χρόνο μετά, το 1975, μαζί με τον Μίκη Θεοδωράκη δίνουν μια συναυλία στο Δημοτικό Στάδιο Κέρκυρας. Ο πρώτος μεγάλος προσωπικός δίσκος του, με τίτλο «Βάστα καρδιά» και σε ποίηση Κώστα Βάρναλη, Νίκου Πανδή και Σαράντη Αλιβιζάτου, κυκλοφορεί το 1975 με ερμηνευτές τον Πέτρο Πανδή και την Ελένη Βιτάλη. Σύντομα, ακολουθούν οι δίσκοι «Κραυγή στα πέρατα» σε ποίηση Μενέλαου Λουντέμη και «Οι γειτονιές του κόσμου» σε ποίηση του Γιάννη Ρίτσου. Κυκλοφόρησαν αργότερα οι δίσκοι του « ΛΑΪΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ » – « ΡΕΜΠΕΤΙΚΗ ΤΑΒΕΡΝΑ» – και μαζί με τον Ηλία Ανδριόπουλο η «ΛΑΪΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ». Μελοποίησε ακόμη Οδυσσέα Ελύτη, Τάσο Λειβαδίτη, Γιώργο Κοτζιούλα, Βλ. Μαγιακόφσκι και άλλους πολλούς ποιητές. Ατέλειωτος ο κατάλογος. Συνεργάστηκε με σπουδαίους τραγουδιστές τον Γιώργο Ζωγράφο, τον Αντώνη Καλογιάννη, την Ελένη Βιτάλη, τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου κ.ά.

Το 1976 ξεκινά τις περιοδείες του στις συνοικίες της Αθήνας και το 1977 τον ατέλειωτο γυρισμό του σε όλη την Ελλάδα, κάνοντας σε 10 χρόνια 2.000 συναυλίες, που αποτελεί μέχρι σήμερα παγκόσμιο ρεκόρ συναυλιών, όπως λέει. «Σε πόλεις, σε χωριά… χειμώνα – καλοκαίρι… σε γήπεδα…σε πλατείες…σε θέατρα…σε καφενεία… με κυνηγητά… μηνύσεις… απαγορεύσεις… φοβέρες και τραμπουκισμούς… Μα… με τον κόσμο κοντά μας… και την αγάπη του παντού, όπου πηγαίναμε!!!».

Παράλληλα με τη μουσική ο Σπύρος Σαμοΐλης ασχολείται και με την αγιογραφία (και τη ζωγραφική). Αγιογραφίες του υπάρχουν σε πολλές εκκλησίες.

Από τη συναυλία στο ΡΟΥΑΓΙΑΛ. Όλοι οι συντελεστές επί σκηνής

Από τη συναυλία στο ΡΟΥΑΓΙΑΛ. Αριστερά ο Γιώργος Ζωγράφος

Λαμβάνει πολλές βραβεύσεις και διακρίσεις ενώ από το 1987 μένει μόνιμα στην Κέρκυρα και αγιογραφεί σε εκκλησίες της γενέτειράς του αλλά και της Αθήνας.
Στην Κέρκυρα εμπνέεται και δημιουργεί το 2000 τους Πανελλήνιους Ποιητικούς και Μουσικούς Αγώνες ενώ το 2013 και για τέσσερα χρόνια ήταν πρόεδρος στο Δημοτικό και Περιφερειακό Θέατρο Ιονίων Νήσων. Παραγωγικά και τα επόμενα χρόνια μέχρι σήμερα για τον αιώνιο έφηβο της μουσικής και της τέχνης!